1. Waarom gaan vrouwen de prostitutie in?

Prostitutie is het oudste beroep van de wereld, maar op de vraag 'waarom' vrouwen in de prostitutie gaan werken is geen eenduidend antwoord te geven. Veelal zal de motivatie met geld te maken hebben. Een te kort aan geld of een manier om relatief ‘makkelijk’ in korte tijd veel geld te verdienen. Uit onderzoek blijkt dat de keuze voor het beroep in eerste instantie vaak wordt ingegeven door schulden of problemen. Er is zelden sprake van een 'positieve' beroepskeuze.
Een deel van de prostituees die in Nederland werken, heeft niet zelf voor het beroep gekozen. Zij werken onder dwang. Dwang van vrouwenhandelaren of van foute vriendjes (de zogenaamde loverboys).

Naar begin

2. Hoeveel prostituees zijn er in Nederland?

Het is niet mogelijk om precieze cijfers te geven over de prostitutie in Nederland. Prostituees worden in Nederland niet geregistreerd. De cijfers die we tot onze beschikking hebben, zijn gebaseerd op schattingen. Volgens een recente inventarisatie werken er in heel Nederland ongeveer 20.000 prostituees.

Naar begin

  • 3. Waar werken prostituees?

    Er zijn verschillende vormen van prostitutie. Hieronder een overzicht.

Vormen van prostitutie     

Geschatte percentages

  • Raam
  • 20%
  • Straat
  • 5%
  • Privéhuizen en seksclubs
  • 45%
  • Escort
  • 15%
  • Thuis
  • 5%
  • Anders
  • 10%

 

  • Totaal
  • 100%



Naar begin

4. Hoe lang werkt iemand gemiddeld in de prostitutie?

Er zijn mannen en vrouwen die al na de eerste klant spijt hebben dat ze er ooit aan begonnen zijn. Ook zijn er -voornamelijk- vrouwen die al tientallen jaren in het vak zitten en niet anders zouden willen. De groep jonge vrouwen en mannen die één of twee jaar werkt als prostituee is groot. Prostituees die wat langer werken doen dit gemiddeld tussen de vier en tien jaar.

Naar begin

5. Hebben prostituees een beschermer nodig?

In Nederland is werken als prostituee nooit strafbaar geweest. Het uitbaten van een gelegenheid waar prostituees konden werken, was wel bij wet verboden.
In oktober 2000 is dat komen te vervallen.
Met de afschaffing van het bordeelverbod en de invoering van een vergunningstelsel beoogde de regering de gedoogpraktijk te verlaten en de bedrijfsmatige prostitutie uit de criminele sfeer te halen. De nieuwe opzet geeft kansen om de bedrijfstak gezonder, veiliger en transparanter te maken.
Concreet wil de regering het volgende bereiken:

  • Beheersing en regulering van bedrijfsmatige prostitutie
  • Geen onvrijwillige prostitutie
  • Bescherming van minderjarigen
  • Bescherming van de positie van prostituees
  • Bestrijding van de criminele randverschijnselen
  • Tegengaan van sekstoerisme.
  • Tegengaan van prostitutie door illegalen.


Binnen deze wettelijke kaders heeft een in Nederland werkzame prostituee geen ‘beschermer’ nodig. Integendeel; ze kan hier alles uitstekend zelf regelen en als ze vragen heeft kan ze altijd aankloppen bij de beroepsvereniging ‘Vakwerk’.
Helaas zijn niet alle prostituees in deze ideale omstandigheden. Ze hebben te maken met vormen van dwang, geweld en uitbuiting. Dat geldt zowel voor Nederlandse als migrantenprostituees.
De vormen van dwang gaan van ‘een fout vriendje’ tot aan regelrechte georganiseerde vrouwenhandel.
Vooral de migranten prostituees vormen een kwetsbare groep. Zij hebben te maken met gewiekste vrouwenhandelaren. Een veelvuldig voorkomend scenario is dat van het 'bemiddelingsbureau'.
Buitenlandse prostituees weten niet hoe ze op eigen gelegenheid naar Nederland toe moeten komen om in de prostitutie te gaan werken. Zij gaan dan in op het aanbod van een bureau in eigen land. Zo'n bureau biedt aan te bemiddelen, de reis te organiseren etcetera. Ze vragen daar forse bedragen voor die de vrouw later moet terug betalen.
Slachtoffers van vrouwenhandel die bij de politie terechtkomen, hebben drie maanden de tijd om te beslissen of ze aangifte tegen hun handelaren willen doen of niet. In deze periode hebben vrouwen recht op bijstand en bescherming. Als zij uiteindelijk vanwege de grote risico's besluiten geen aangifte te doen, moeten zij het land verlaten.
Slachtoffers die wel aangifte willen doen, kunnen tijdens de behandeling van hun zaak via de B9 procedure in Nederland blijven. Daarbij wordt juridische, financiële en psychologische hulp geboden. Na de afhandeling zal het slachtoffer het land moeten verlaten.

Naar begin

6. Hoeveel prostituees werken onder druk of dwang?

Druk en dwang zijn moeilijk in cijfers of percentages uit te drukken. Als het over vrouwenhandel gaat, kun je stellen dat slechts het topje van de ijsberg echt ontdekt en aangepakt wordt. De wet op het bordeelverbod is in oktober 2000 gewijzigd. Daarmee is exploitatie van een prostitutiebedrijf legaal geworden. Eén van de redenen om de wet te wijzigen, is het bestrijden van vrouwenhandel.
Je kunt op de website van Justitie de nieuwste documenten downloaden door gebruik te maken van de uitgebreide zoekfunctie.  Rechts boven vind je een zoekfunctie.

Sinds 2005 is er één centraal meldpunt om gedwongen prostitutie te melden. Het telefoonnummer 0800-7000.
Meld misdaad anoniem heeft daar een campagne voor gevoerd, onder andere op de klantensite Hookers.

Naar begin

7. Wat zijn loverboys?

Loverboys ogen charmant, hebben een zekere arrogantie, een robuuste, trotse uitstraling, zijn doorgaans goed gekleed en maken indruk door hun rijkdom. Kortom: jongens waar meisjes graag mee gezien worden. Gemiddeld genomen zijn ze iets ouder zijn dan hun slachtoffer en relatief vaak van Marokkaanse en Antilliaanse afkomst. Dit neemt niet weg dat er ook Nederlandse of Turkse loverboys actief zijn. Een aantal van hen is bekend bij de politie.
De loverboy gaat op zoek naar meisjes. Hij parkeert zijn dure auto of scooter voor middelbare scholen, maakt een praatje in een koffieshop, kroeg of discotheek. Of hij wacht meisjes op bij opvanghuizen. Hij verwent haar met cadeaus en lieve woorden, waardoor het meisje gaandeweg verliefd wordt. De loverboy gaat met het meisje naar bed. Om het meisje afhankelijk te maken, probeert de loverboy een wig te drijven tussen het meisje en haar omgeving. Door het meisje bijvoorbeeld aan te zetten tot seks met zijn vrienden verlaagt hij de drempel naar prostitutie. Is het meisje volledig afhankelijk, dan verandert zijn houding. Onder het mom van geldgebrek of een openstaande schuld, zet hij het meisje onder druk om tegen betaling met een ander naar bed te gaan. Een argument daarbij is dat het nu de tijd is om de cadeaus terug te betalen. Als het meisje eenmaal in de prostitutie werkt, wordt ze scherp in de gaten gehouden en gemanipuleerd. Als manipulatie en controle tekort schieten, deinzen veel van deze jongens niet terug voor bedreigingen en fysiek geweld.

Naar begin

8. Kun je als prostituee klanten weigeren?

Prostituees kunnen klanten weigeren. Ook als prostituee ben je baas over je eigen lichaam. Jij beslist wie wel en niet aan je mag komen. Dat er helaas wel eens mensen zijn (klanten, pooiers of exploitanten) die er anders over denken, verandert daar niets aan.

Naar begin

9. Hoeveel mannen hebben ervaring met prostitutiebezoek?

Eén op de vier mannen heeft enige ervaring met prostituees. Daaronder vallen: mannen die één keer in hun leven een prostituee hebben bezocht, maar ook mannen die dat een paar keer hebben gedaan en mannen die dat met een zekere regelmaat doen.

Naar begin

10. Wat valt er te verwachten van een bezoek aan een prostituee?

Het is moeilijk om algemeen geldende uitspraken te doen over wat er tussen een klant en een prostituee gebeurt. Zo zal een bezoek aan een club verschillen van een bezoek aan het privéhuis. Achter het raam verloopt het anders dan in een hotelkamer met een escort of bij iemand thuis.  Toch zijn er wel een paar regels die overal zullen gelden.
Het Prostitutie Informatie Centrum (PIC) heeft een folder geschreven: De zeven regels voor een goed contact. In deze folder kun je lezen welke zaken belangrijk zijn om een prostitutiecontact prettig te laten verlopen.


Vrijwillig
Een prostitutiecontact is een vrijwillige afspraak. Het is daarom van groot belang dat zowel de klant als de prostituee (m/v), zelf de keus voor dit contact heeft gemaakt. Als blijkt dat het niet klikt, kan het contact door beide partijen altijd worden verbroken.


Leeftijd
Volgens de wet moet een prostituee tenminste 18 jaar oud zijn. Is dat niet het geval dan is de klant en ook de eigenaar van het bedrijf (dat de gelegenheid verschaft), strafbaar. Bij twijfel kan beter worden afgezien van het contact. Minimum leeftijd voor de klant is 16 jaar.


Veilig
Veilig vrijen betekent altijd en zonder uitzondering een condoom gebruiken. Ga hier niet over in discussie. Denk niet dat een soa alleen anderen overkomt. Als er geen condoom gebruikt wordt, heeft niemand zijn gezondheid meer zelf in de hand. Denk ook aan de partner, nu of in de toekomst.


Respect
Voor alle partijen is respect van groot belang. Als de klant respect toont voor de prostituee zal hij dit ook terug ontvangen. Toont de klant geen respect, bijvoorbeeld door erg weinig geld te willen betalen of de aangegeven grenzen en afspraken niet te respecteren, dan heeft de prostituee alle recht het contact te verbreken en daar zo nodig hulp bij te vragen. Andersom heeft ook de klant het recht een contact te verbreken.
Het is belangrijk goed aan te geven wat de verlangens zijn. Dit geldt voor klant en prostituee.  Respecteer het feit dat ieder mens baas is over zijn of haar eigen lichaam en dus grenzen aan mag geven. Om misverstanden te voorkomen, is duidelijkheid over zaken als de te betalen prijs, de te verrichten handelingen en de tijd die daarvoor staat, van groot belang. 


Hygiëne
Ook al wordt er een condoom gebruikt, voor het gevoel en voor de beleefdheid, is het belangrijk dat het lichaam schoon is en fris ruikt. Dit betekent niet dat het voldoende is om uzelf met aftershave of parfum te besprenkelen! Gebruik dit zelfs liever niet (of heel weinig), want de geur kan aan het lichaam blijven hangen.
Meer regels kun je hier vinden (in het Engels).

Naar begin

11. Hoeveel verdienen prostituees?

Na de opheffing van het bordeelverbod is prostitutie en het uitbaten van een bordeel officieel als arbeid erkend. Dat betekent dat prostituees en exploitanten dezelfde rechten en plichten hebben als alle andere werkgevers en werknemers.
Door het jarenlange verbod en de gedoogsituatie hebben de arbeidsverhoudingen in de prostitutie zich anders ontwikkeld dan in andere sectoren. De feitelijke arbeidsrelatie tussen de exploitant van het prostitutiebedrijf en de prostituee moet nu worden vastgesteld. Veel exploitanten werken liever niet met arbeidscontracten en zien het bedrijf als facilitair. Prostituees kunnen als zelfstandige de faciliteiten huren, waardoor de exploitant niet verplicht is loonbelasting en sociale premies af te dragen. Ondanks inspanningen van de overheid en de belangenorganisaties zijn de arbeidsrelaties in de prostitutie nog verre van helder. Belastingdienst en exploitanten verschillen bijvoorbeeld van mening of er wel dan niet sprake is van een gezagsverhouding en dus een loondienstverband.
De markt is sinds de opheffing van het bordeelverbod onrustig. Exploitanten hebben, om aan de nieuwe vergunningseisen te voldoen, moeten investeren in hun bedrijf. Ze zien vrouwen, die niet legaal willen of kunnen werken, uit de bedrijven verdwijnen.
Voor alle partijen een moeilijke tijd. Ondanks deze omstandigheden, die prijsverhogingen in de prostitutie billijken, lijken de klanten voor een betaald sekscontact niet meer neer te willen leggen dan tien jaar geleden.
Wat een prostituee netto overhoudt verschilt per sector. Als een straatprostituee €50 vraagt, lijkt dat misschien weinig. Toch houdt zij van dit bedrag meer over dan een escort die vaak haar klant het viervoudige berekent. Als escort draag je namelijk vaak 50% af aan het bureau en moet je de chauffeur betalen. Ook ben je als escort meer tijd kwijt bij de klant en ‘onderweg’. Op uurbasis zal een ‘goed draaiende’ straatprostituee - netto - meer overhouden dan haar collega's in de andere sectoren.

Naar begin

12. Is prostitutie legaal in Nederland?

Prostitutie, dat wil zeggen seksuele diensten aanbieden tegen betaling is en was altijd legaal in Nederland. Op 1 oktober 2000 is het algemeen bordeelverbod afgeschaft, waardoor ook het uitbaten van een prostitutiebedrijf, zoals een bordeel, legaal is geworden. De overheid heeft geen landelijke prostitutiewet gemaakt. De formulering en handhaving van het prostitutiebeleid zijn bewust overgelaten aan de gemeenten, zodat rekening kan worden gehouden met de specifieke omstandigheden op lokaal niveau. De gemeenten stellen de voorwaarden waaronder bordelen binnen hun gemeentegrenzen toelaatbaar zijn. De gemeenten kunnen daartoe een vergunningenbeleid voeren. Om een prostitutiebedrijf te mogen exploiteren, heeft men dan een vergunning nodig en om in aanmerking te komen voor een vergunning moet men aan een aantal eisen voldoen. De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft hiervoor een ‘modelverordening seksinrichtingen, sekswinkels, straatprostitutie, etcetera’ uitgewerkt.

Naar begin

13. Waarom is het bordeelverbod opgeheven?

In 1911 werd het bordeelverbod ingesteld met als belangrijkste doel de prostituees te beschermen tegen uitbuiters. De laatste 50 jaar heeft de overheid steeds openlijker de uitbating van prostitutie gedoogd. Tegen bordelen en seksclubs werd niet opgetreden, zolang er geen criminele activiteiten plaatsvonden en de openbare orde niet werd verstoord.
Nederland heeft er voor gekozen de letter van de wet aan te passen aan de werkelijkheid, om misstanden in de prostitutiebranche op te heffen. Het runnen van een bedrijf waarin prostitutie plaatsvindt door meerderjarige, vrijwillige prostituees is gelegaliseerd, terwijl uitbuiting van prostituees strafrechtelijk verscherpt wordt aangepakt. Door de exploitatie van prostitutie uit de criminele sfeer te halen, heeft de overheid meer mogelijkheden ter beschikking om greep te krijgen op de prostitutiebranche en deze te sturen en te saneren. Tegelijkertijd kunnen misstanden harder worden aangepakt. De politie heeft door regelmatige controles een goede positie voor het opvangen van signalen van mensenhandel, zowel in de gereguleerde als in de niet-gereguleerde sector van prostitutie. Dit is in het belang van de prostituees en in het belang van bestrijding van mensenhandel, seksueel geweld en seksueel misbruik.

Met de nieuwe wetgeving worden de volgende doelstellingen nagestreefd:

  • Beheersing en regulering van de exploitatie van prostitutie
    (invoeren van het vergunningenbeleid door de gemeenten).

  • Bescherming van de positie van prostituees.

  • Verbetering van de bestrijding van exploitatie van onvrijwillige prostitutie.

  • Bescherming van minderjarigen tegen seksueel misbruik.

  • Terugdringing van de omvang van prostitutie door illegalen.

  • Ontvlechting van prostitutie en criminele activiteiten.

Naar begin

14. Hoe werkt het Nederlandse prostitutiebeleid?

De legale vormen van exploitatie van prostitutie worden gereguleerd door gemeentelijke vergunningen. De gemeenten stellen de voorwaarden waaronder bordelen binnen hun gemeentegrenzen toelaatbaar zijn. Zij kunnen daartoe in hun Algemene Plaatselijke Verordening (APV) onder meer regels opnemen over de vestiging, de inrichting en de bedrijfsvoering van prostitutiebedrijven. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten heeft daartoe een landelijke modelverordening ontwikkeld.

  • Met het vestigingsbeleid kan invloed worden uitgeoefend op de lokalisering van de prostitutiebedrijven. Een prostitutiebedrijf mag het woon- en leefklimaat van een buurt niet verstoren. De vestiging van een bedrijf dient in overeenstemming te zijn met planologische regels (bestemmingsplan en stadsvernieuwingsplan) en met de leefmilieuverordening.

  • Regels ten aanzien van de inrichting van een prostitutiebedrijf betreffen voorschriften inzake inrichting (bijvoorbeeld minimumafmeting van de werkruimte), (brand)veiligheid en hygiëne (bij voorbeeld de aanwezigheid van een wastafel met warm en koud stromend water in de werkruimte, beschikbaarheid van condooms).

  • Voorschriften inzake de bedrijfsvoering betreffen de positie en de status van de lichamelijke en geestelijke integriteit van de prostituee; geen minderjarige prostituees of prostituees zonder een geldige verblijfstitel in dienst hebben; geen overlast voor de buurt veroorzaken. Exploitanten van seksbedrijven kunnen, als zij aan de vereisten voldoen, bij de gemeente een vergunning verkrijgen.


Zie voor meer informatie:

Naar begin

15. Hoe is het beleid op het gebied van de gezondheidszorg?

Het is de bedoeling dat de gemeenten zorgen voor goede toegankelijkheid van de gezondheidszorg, waarbij laagdrempeligheid en afwezigheid van dwangmaatregelen voorop staan. In eerste instantie is het natuurlijk de verantwoordelijkheid van de prostituee(s), hun brancheorganisaties en de exploitanten om te werken aan goede arbeidsomstandigheden en gezondheid. De gemeenten zien erop toe dat de exploitanten hun verantwoordelijkheden dragen. Zij kunnen daartoe onder andere in de vergunningvoorschriften eisen stellen om de nodige preventieve maatregelen te treffen en toezicht uit te oefenen op de naleving ervan.

Naar begin

16. Is het risico op een soa bij een prostituee groter dan normaal?

Prostituees hebben veel seksuele contacten, gemiddeld zeker vier per werkdag. Het risico een soa op te lopen neemt toe naarmate je met meer verschillende mensen seks hebt. Maar prostituees en/of klanten van prostituees krijgen niet zomaar een soa. Soa worden bijna altijd overgedragen door onveilige seks. In de prostitutie wordt vrijwel altijd veilig, dus met condoom gewerkt. Prostituees willen hun gezondheid niet riskeren. Zij hebben, net als hun klanten, belang bij veilige seks.

Naar begin

17. Zijn prostituees op hiv getest?

In Nederland wordt niemand verplicht tot een hiv test. Ook prostituees worden niet standaard op hiv getest. Bovendien geeft een hiv-test geen enkele garantie. Een negatieve testuitslag betekent dat je drie maanden voor de test geen hiv had. Het zegt niets over dit moment. Je kunt ook 'gisteren' hiv opgelopen hebben. De tijd tussen infectie met hiv en het moment waarop hiv zichtbaar wordt in het bloed is drie maanden.

Naar begin

18. Welke nationaliteiten hebben de meeste prostituees in Nederland?

Voor de wetswijziging werkten er op de Amsterdamse wallen zo'n 1100 prostituees met 58 verschillende nationaliteiten. Tegenwoordig zijn dat er een stuk minder. De meeste vrouwen komen uit Afrika en de Dominicaanse republiek. Daarnaast zijn er inmiddels veel Oost-Europese en Aziatische prostituees.

Naar begin

19. Welke buitenlandse prostituees zijn legaal, welke illegaal?

Personen van buiten de Europese Unie die niet beschikken over een geldige verblijfstitel waarmee het is toegestaan om in Nederland te werken, mogen niet werken. Dus ook niet als prostituee.  Hieronder vallen bijvoorbeeld mensen met een toeristenvisum of mensen uit niet visumplichtige landen die maximaal drie maanden in Nederland verblijven.
Een verzoek van een prostituee tot vestiging als zelfstandig ondernemer zal in beginsel worden afgewezen, omdat er geen Nederlands belang mee gediend is. Prostituees uit landen die een Associatieverdrag hebben gesloten met de EU kunnen zich als zelfstandig ondernemer vestigen, mits zij voldoen aan de voorwaarden die gelden voor het zelfstandig ondernemerschap. Dit zijn onder andere een eigen kapitaal hebben, een ondernemingsplan en eigen inbreng van kennis en expertise hebben. Er mag in dat geval geen sprake zijn van (het deels) werken voor een werkgever. Vreemdelingen die illegaal in Nederland verblijven, al dan niet werkzaam, kunnen op grond van de Vreemdelingenwet worden verwijderd. Prostituees uit de landen van de EU mogen in Nederland verblijven en in de prostitutie werken, mits de inkomsten die zij verwerven niet marginaal en bijkomstig zijn. De opsporing van illegale prostituees krijgt in de komende jaren de nodige aandacht. De vreemdelingendienst zal in de toekomst zeer zorgvuldig nagaan of er geen schijnconstructies worden gebruikt.
Voor meer informatie kun je op de site van het IND kijken.

Naar begin